الإيهان : ترس و سستى . نهجه : آن را واضح و روشن ساخت . غصبه : آن را بست و محكم كرد . در اين جا به معناى تكليف كردن به كار رفته است . الفلج : پيروزى و موفقيت . ساختار ادبى لعمري : مبتدا و خبر آن « قسمى » است كه هميشه حذف مىشود . عليّ : خبر مقدم . من إدهان : مبتداى مؤخر و حرف « من » بر سر آن زائده است . عباد اللّه : منادى و حرف ندا حذف شده است . آجلا : حال از « فلجكم » . عاجلا : حال از ضمير « تمنحوه » . شرح و تفسير ( و لعمري ما من عليّ من قتال من خالف الحقّ و خابط الغيّ من إدهان و لا إيهان ) در نزد على عليه السّلام جز حق و حقيقت يافت نمىشود ؛ چرا كه حق ، دين و جان و روابط و خون و گوشت او بوده است . ممكن نيست او رياكارى كند و در امور اسلام و مسلمانان سياست‌بازى كند يا ترس به دل راه دهد و در برابر بدكاران و دشمنان حقيقت سستى بورزد . امام عليه السّلام در اين باره مىفرمايد : « نه سست شدم و نه هراسيدم و نه خيانت كردم و نه كوتاهى كردم . به خدا